Sırbistan’da 12 yıllık iktidarın ardından Aleksandar Vucic dönemi sona erdi. 1 Kasım 2024’teki bir kaza sonrası örgütlenen ‘Öğrenci Listesi’ hareketi, sokak direnişinin ardından erken genel seçimlerde sandıkta da galip geldi. Ülke genelinde kutlamalarla bayram havası yaşanıyor.
Sırbistan’da cumhurbaşkanlığı görevinden istifa ederek Sırp İlerleme Partisi (SNS) öncülüğündeki koalisyonun başbakan adayı olan Aleksandar Vucic, dün yapılan erken genel seçimde ‘Öğrenci Listesi’ karşısında yenilgiyi kabul etti.
Sırbistan’da 2014’ten bu yana başbakanlık görevini yürüten ve 12 yıldır iktidarda olan Vucic, dün gerçekleşen erken genel seçimde mağlubiyetini kabul ederek ‘Öğrenci Listesi’nin kazandığını duyurdu. Vucic, seçim sonucunun dış destekli bir sürecin ürünü olduğunu öne sürerek, bundan sonraki süreçte muhalefet olarak mücadeleye devam edeceklerini belirtti.
2017 ve 2022’de iki kez cumhurbaşkanı seçilen Vucic, bu seçim için cumhurbaşkanlığından istifa ederek başbakan adayı olmuştu.
Novi Sad kentinde 1 Kasım 2024’te tren istasyonunda beton sundurmanın çökmesi sonucu 16 kişinin hayatını kaybetmesinin ardından başlayan ve yaklaşık iki yıldır süren öğrenci protestoları, Vucic ve hükümeti üzerindeki baskıyı artırdı. Bu protestolar, ‘Öğrenci Listesi-Öğrenciler Kazanıyor’ sloganıyla erken genel seçime katılan öğrenci hareketinin dünkü seçimde zafer ilan etmesinde etkili oldu.
Öğrenci Listesi adına zafer konuşması yapan akademisyen Radomir Saicic, oy kullanan herkese teşekkür ederek geleceği inşa etmeye başlayacaklarını belirtti. Geleneksel parti yapısından farklı bir tarzı olan öğrenci hareketinin hükümet kurma sürecini nasıl ilerleteceği merak konusu oldu.
Öğrenciler, geleneksel muhalefet partilerinden bağımsız bir siyasi oluşum kurarak üniversitelerdeki toplantılarda belirlenen adaylarla seçime katılma kararı almıştı. Doğrudan aday olmak yerine farklı toplumsal kesimlerden destekledikleri isimlerin parlamentoya girmesini hedeflediler. Eylül ayında seçim kuruluna sunulan Öğrenci Listesi için yaklaşık 70 bin imza toplandı.
Hareketin vaatleri arasında yolsuzlukla mücadele, kamu kurumlarının bağımsızlığı, hukukun üstünlüğü ve demokratik reformlar yer aldı. Seçim öncesinde, 22 Ekim’de Belgrad’da düzenlenen son büyük mitinge bağımsız kalabalık tahminlerine göre yaklaşık 150 bin kişi katıldı.
Sırbistan’daki Özgür Seçimler ve Demokrasi Merkezi (CeSID) tarafından açıklanan resmi olmayan sonuçlara göre, oyların yüzde 56’sı sayıldığında ‘Öğrenci Listesi’ oyların yüzde 52’sini, SNS liderliğindeki Vucic’in listesi ise yüzde 39’unu aldı. Ülkede kayıtlı 6,4 milyondan fazla seçmen, 250 sandalyeli Sırbistan Ulusal Meclisinin yeni üyelerini belirlemek için oy kullandı.
Seçim günü bazı sandık yerlerinde şiddet olayları yaşandı. Sırbistan medyası, oy kullanılan merkezlerde maskeli grupların vatandaşlara şiddet uyguladığını aktardı. İçişleri Bakanlığı, Lazarevac’ta yaşanan olayda 2 polisin yaralandığını bildirdi. Bazı yerlerde usulsüzlük iddiaları da paylaşıldı.
